We werken steeds vaker digitaal: we communiceren via Teams of chat en werken samen in gedeelde documenten. Efficiënt? Zeker. Maar het maakt samenwerking afstandelijker. Je weet wat je collega’s doen, maar minder goed wie ze zijn. Spontane babbels vallen weg en je kan niet meer altijd een gezicht op een naam kleven. Net die informele connectie zorgt voor échte verbinding.
Fysieke ontmoetingen zijn geen nostalgie, maar een investering in samenwerking. We spraken met verschillende teams: van bibliotheekmedewerkers en onderzoekers tot administratieve teams. Overal klinkt dezelfde boodschap: elkaar zien loont.
Waarom elkaar zien echt werkt
Samenwerken draait niet alleen om inhoud. Het gaat ook om hoe mensen zich voelen in een team: durven ze vragen stellen, spreken ze elkaar aan en voelen ze zich betrokken?
Fysieke momenten versterken net die laag. “Een teambuilding helpt om mensen als persoon te zien, niet alleen als collega”, zegt prof. Sarah Van de Velde (Center For Population, Family and Health). “Daardoor wordt samenwerken gemakkelijker.” Tijdens de coronaperiode werd dat extra duidelijk. “Toen was het moeilijk om betrokkenheid vast te houden. Dat is nochtans cruciaal, zeker in teams waar collega’s elkaar nodig hebben om vooruit te komen.”
“Een teambuilding helpt om mensen als persoon zichtbaar te maken, niet alleen als collega.” – prof. Sarah Van de Velde
Wanneer collega’s elkaar ook buiten het werk ontmoeten, ontstaat er meer begrip. Ze leren elkaars achtergrond, humor of gevoeligheden kennen. Prof. Sarah Van de Velde gelooft niet in het klassieke beeld van de onderzoeker die alleen aan zijn bureau werkt: “Je hebt elkaar nodig om sterker te worden. Een teambuilding helpt om die groepsvorming te versterken. Het levert bovendien ook gedeelde herinneringen op. En net dat is vaak de lijm van een team.”
Ook binnen SuPAR (Faculteit Toegepaste Ingenieurswetenschappen) is dat menselijke aspect belangrijk. Prof. Wim Van den Bergh formuleert het zo: “Investeer in de ‘mens’ naast het onderzoeksintellect. SuPAR is een hechte groep, geen som van losstaande individuen.”
Van online overleg naar echte connectie
Digitale communicatie mist vaak spontaniteit. “Offline vergaderingen verlopen productiever en er is meer ruimte voor spontane interactie”, zegt prof. Wim Van den Bergh.
Ook in de bibliotheek merken ze dat verschil. “We zijn één departement, maar werken op verschillende locaties en in verschillende diensten. Veel collega’s zien elkaar bijna nooit”, vertelt Jennifer Van den Avijle (Departement Bibliotheek & Archief). “Zo’n teamdag is een belangrijk moment om elkaar te leren kennen en de drempels te verlagen om elkaar aan te spreken.” De aanpak is bewust opgebouwd: “In de voormiddag is er een inhoudelijk luik, in de namiddag kiezen collega’s uit verschillende activiteiten: van koken tot schilderen of afval rapen. Zo kan iedereen iets doen waar hij of zij zich goed bij voelt.”
Dat heeft effect: “Je merkt dat mensen elkaar beter kennen en sneller weten wie ze kunnen aanspreken. De sfeer wordt lichter en gesprekken verlopen spontaner.” Zoals een bibliotheekmedewerker met een glimlach zegt: “Na een teamdag weet je weer welk gezicht bij welke naam hoort, wat voor huisdier iemand heeft, wie wat graag eet of wie geen golfballetje recht vooruit kan slaan. De afstand voelt daarna kleiner en ook online vergaderingen lopen vlotter.”
“Een teamdag is een belangrijk moment om elkaar te leren kennen en de drempel te verlagen om elkaar aan te spreken.” – Jennifer Van den Avijle
Ook in grotere onderzoeksgroepen, zoals die van het Departement Sociologie, zien ze dat. Na een teamdag wordt het contact informeler en stap je makkelijker op elkaar af. “Daarom mixen we ook collega’s die elkaar minder kennen in nieuwe groepjes.” vertellen Martine Vandervelden en Elise ’t Hoen.
Een hefboom voor verbinding
In teambuildings besteden organisatoren aandacht aan toegankelijkheid voor iedereen. Van kajakken en padellen tot stadsbezoeken, quizzen of samen koken: de invulling verschilt, maar de bedoeling blijft dezelfde. “Het doel is interactie tussen collega’s, geen individuele prestatie”, zegt Werner Jacobs (CFO van het Departement Financiën). “De kracht zit in het samen beleven, en dat kan heel simpel zijn.” Naast boksen, badminton en yoga, wandelen en gezelschapsspelen, was er ook een inhoudelijk luik waar de toekomstplannen worden toegelicht. “Ook dat is belangrijk om groepscohesie op te bouwen.”, zegt Werner.
“Het doel is interactie, geen individuele prestatie. Het gaat om wat er tussen mensen ontstaat.” – Werner Jacobs
Willem Vanneste van de Archiefdienst organiseerde dit jaar voor het eerst een teambuilding: een combinatie van een werkbezoek, gecombineerd met een uitstap, een lunch en een drankje. “Zo leer je elkaar kennen in een andere context.”
“Het is leuk om een andere kijk op je collega’s te krijgen: een stille collega blijkt een sterke quizzer, iemand ontpopt zich tot professionele organisator, een collega blijkt onverwacht competitief. Bovendien vervagen de hiërarchische grenzen.” getuigt Adinda Wens (Departement Financiën).
Ervaringen die blijven nazinderen
Soms zijn het net onverwachte momenten die blijven hangen. “Buiten de werkcontext ontstaat ruimte voor humor, competitie en persoonlijke interactie. Dat draagt later bij aan samenwerking en vertrouwen”, zegt Sam Smit (Diversiteit & Inclusie). Een concreet voorbeeld? “We gingen minigolven en niet iedereen voelde zich daar comfortabel bij. Maar net doordat iedereen zich kwetsbaar opstelde, ontstond er verbinding”, zo vindt Fadima Aroua.
“Doordat collega’s zich kwetsbaar opstellen, ontstaat er verbinding.” Fadima Aroua
Bij Team Diversiteit & Inclusie wordt daar bewust mee omgegaan. Ze toetsen de mogelijke activiteiten vooraf af en collega’s krijgen inspraak. “Door keuzevrijheid te geven, verlaag je de drempel”, klinkt het. De invulling is doordacht: van een improvisatieworkshop tot een queer museumrondleiding. Daarbij wordt ook rekening gehouden met praktische drempels zoals fysieke mogelijkheden, persoonlijke grenzen en thuissituatie.
Niet voor iedereen vanzelfsprekend
Niet iedereen is fan van teambuildings. Sommige collega’s houden niet van sociale activiteiten, prikkels en drukte.
“Wat je ook doet, er zullen altijd mensen zijn die afhaken.” zegt prof. Sarah Van de Velde. “Verbinding kan je niet afdwingen, maar je kan er wel de juiste omstandigheden voor creëren.” Ook tijd speelt een rol. “Werk blijft vaak een prioriteit. Sommige collega’s haken last minute af omdat ze nog te veel werk hebben.” klinkt het bij de organisatoren van de teamdag van Departement Sociologie.
“Wat je ook doet, er zullen altijd mensen zijn die afhaken. Maar de essentie is niet de activiteit, wel het samenzijn.” – prof. Sarah Van de Velde
Ook praktische factoren spelen een rol. “Door baliewerk met permanentie en verschillende locaties is het niet altijd eenvoudig om iedereen samen te brengen”, zegt Jennifer Van den Avijle. Daarom zetten teams in op laagdrempeligheid. “Vooral introverte collega’s ervaren drempels. Daar moet je rekening mee houden bij de keuze van de activiteiten.” zegt Adinda Wens. “Om drempels te omzeilen bespreken we vooraf wat we gaan doen. Als iemand zich er niet goed bij voelt, kiezen we iets anders. Het moet voor iedereen werken,” zegt Willem Vanneste.
Samen eten verbindt
Soms zit de grootste kracht in iets eenvoudigs: samen eten. Het gesprek hoeft nergens naartoe, en net daardoor ontstaat ruimte voor echte connectie. “Je zit naast iemand nieuw aan tafel, ontdekt een nieuwe keuken en hebt meteen iets om over te praten. Voor je het weet, ben je vertrokken.”, zegt een bibliotheekmedewerker.
Binnen SuPAR, waar heel wat internationale onderzoekers werken, vieren ze samen Kerstmis, Nieuwjaar, Chinees en Perzisch Nieuwjaar met eten. Vaak brengen medewerkers eten mee en delen ze verhalen over hun achtergrond. Een van hun meest memorabele momenten? Het Chinees Nieuwjaar, waarbij collega’s niet alleen gerechten meebrachten, maar ook zongen, verhalen vertelden en spelletjes organiseerden. “Je leert elkaar niet alleen beter kennen, maar krijgt ook inzicht in elkaars cultuur en gewoonten.”
Kleine momenten, grote impact
De impact van een teambuilding zit vooral in kleine verschuivingen: mensen spreken elkaar sneller aan, feedback geven wordt makkelijker en samenwerking verloopt spontaner. “Nieuwe collega’s vinden sneller hun plek en voelen zich sneller deel van het team”, aldus prof. Sarah Van de Velde.
Kleine dingen zoals samen eten, een wandeling, een koffiepauze, een attentie of een drankje na het werk zorgen ervoor dat verbinding iets is dat blijft groeien. Prof. Wim Van den Bergh: “Collega’s kiezen er soms voor om samen in één ruimte te werken, ook al hebben ze elk hun eigen bureau. Ook dat creëert verbinding.”
Verbinding trekt talent aan
Een bijkomend positief effect is externe reputatie. “We zijn in het buitenland gekend als een hechte groep. Velen willen dat zelf komen ervaren”, zegt prof. Wim Van den Bergh. “Onderzoekers blijven langer omdat ze zich verbonden voelen met de groep. Zelfs wie vertrekt, houdt contact.” Die sterke interne cultuur werkt dus ook naar buiten.
Wat onthouden we?
De rode draad doorheen alle gesprekken is duidelijk:
- Fysieke ontmoeting versterkt vertrouwen.
- Informele momenten maken samenwerking gemakkelijker.
- Teambuilding is een middel, geen doel op zich.
- Kleine initiatieven kunnen een grote impact hebben.
- Soms volstaat het gewoon om tijd te maken voor elkaar.
Of zoals Fadima het samenvat: “De belangrijkste opbrengst is warmte, verbondenheid en energie.”