Nova Academy verwelkomt zeven nieuwe partners voor levenslang leren

Nova Academy, het samenwerkingsverband rond levenslang leren waarvan UAntwerpen deel uitmaakt, breidt sterk uit. Zeven nieuwe partners sloten zich aan. Bedoeling is ons aanbod bij- en nascholingen toegankelijker te maken voor een breed publiek en ook inhoudelijk meer samen te werken. “Levenslang leren zou vanzelfsprekend moeten zijn”, vindt Jan Dries, opdrachthouder levenslang leren.

Sinds 2021 bundelt UAntwerpen voor levenslang leren de krachten met de UGent en de VUB. “We brengen ons aanbod overzichtelijk samen via een digitaal platform optimaliseren het verder”, zegt Jan Dries, coördinator van Nova Academy voor UAntwerpen. “Toen een aantal hogescholen aangaf mee op de kar te willen springen, gingen we daar graag op in. Zij vormen een grote meerwaarde doordat ze met hun beide voeten in de praktijk staan. Bovendien ontsluiten we zo een breder aanbod, met op dit moment zo’n duizend opleidingen.” Concreet sloten in juni zeven hogescholen zich aan: AP Hogeschool Antwerpen, Erasmushogeschool Brussel, het Instituut voor Tropische Geneeskunde, Antwerp Maritime Academy, HOGENT, Howest en Arteveldehogeschool.

De werking van Nova Academy wordt ondersteund door een IT- en een communicatieteam. Jan Dries: “Het digitaal platform was alvast een grote uitdaging: al die verschillende opleidingen en digitale toepassingen moesten in een gezamenlijke website uitmonden. Dat dit in minder dan zes maanden gelukt is, toont hoeveel goodwill er was.” Ook de samenwerking voor communicatie biedt extra armslag, onder meer op het vlak van promotie.

Het belang van levenslang leren neemt toe, vervolgt hij: “Onze maatschappij ontwikkelt zo snel dat je voortdurend je nieuwe kennis en vaardigheden moet ontwikkelen. Willen we als universiteit relevant blijven, dan moeten we levenslang leren tot onze prioriteit maken.”

Vlaming hinkt achterop

OESO-cijfers tonen aan dat Vlamingen op het vlak van bijkomende nascholing binnen Europa achterop hinken. Jan Dries: “De norm is nog altijd: studeren tussen je achttiende en drieëntwintigste en daarna is het gedaan met leren. Terwijl permanente vorming vanzelfsprekend zou moeten zijn, ook om onze reputatie als kennisregio te blijven waarmaken. Als universiteit kunnen we daar een unieke rol in spelen. Wij staan dichtbij onderzoek en nieuwe inzichten en kunnen die kennis vertalen naar bruikbare opleidingen. Om de drempel naar bijscholing te verlagen, zetten we sterk in op micro-credentials: relatief korte opleidingen, die je kan combineren met een job en familieleven.”

Nova Academy wil als netwerk ook wegen op het beleid. Jan Dries: “Een mooi voorbeeld is het recent afgeklopte afsprakenkader rond micro-credentials, waarbij de overheid voor 90 procent ons voorstel heeft overgenomen. We zijn een gerespecteerde gesprekspartner geworden.”

In de toekomst wil Nova Academy verder werken aan bekendmaking en het bestaande aanbod consolideren of stroomlijnen waar nodig en evolueren naar een meer vraaggestuurde aanpak. “De meeste opleidingen zijn regionaal verankerd, maar soms is het logischer om de handen in elkaar te slaan. Zo organiseren we met de drie universiteiten de opleiding ‘The ABC of 5G’, een bijscholing binnen de Faculteit Toegepaste Ingenieurswetenschappen. Ook inhoudelijk werken we dus al samen”, besluit Jan Dries.

Nexus: bijscholing voor juristen

Binnen UAntwerpen is Nexus al meer dan veertig jaar de hub voor bij- en nascholingen binnen de Faculteit Rechten. “Juristen moeten zich blijven bijscholen, vaak ook vanuit een wettelijke verplichting. Dat maakt het aanbieden van nascholingen tot een van onze kerntaken. Met Nexus hebben we een sokkel om op voort te bouwen en is er gaandeweg een breed aanbod gegroeid. Vanwege die lange ervaring waren we ook betrokken bij de opstart van Nova Academy”, zegt Filip Seuntjens, faculteitsdirecteur Faculteit Rechten.

Regelmatig komen er opleidingen bij. “Meestal begint dat met een goed idee van een professor. Velen hebben een goed contact met het werkveld en voelen de noden aan. Maar van idee naar concrete opleiding is een lange weg. Nexus biedt op dat moment ondersteuning: zij helpen de professor op weg met zaken als inschrijvingsgeld, certificaten en getuigschriften, online streaming, lokalen en catering.”

“Soms werken we samen met andere instellingen of organisaties”, zegt Reinhilde Tulkens, operationeel manager van Nexus. “Een voorbeeld daarvan is onze opleiding bemiddeling. Aangezien UAntwerpen geen opleiding psychologie heeft, organiseren we die samen met de faculteiten rechten en psychologie van de UGent, met lessen op beide campussen.”

Netflix voor opleidingen

Een ontzettend succesvolle micro-credential is die van omgevingsbemiddelaar, een bijscholing voor professionals die ruimtelijke veranderprocessen – denk maar aan de heraanleg van een straat – willen faciliteren of deblokkeren. Filip: “Daarbij komt niet alleen recht, maar bijvoorbeeld ook architectuur, klimaat, milieu en communicatie kijken. Coördinator professor Sigrid De Bois betrekt bij de opleiding dan ook interne en externe docenten van verschillende disciplines, met elk hun specifieke expertise.”

De recente uitbreiding van Nova Academy kan extra kansen creëren, hopen ze, bijvoorbeeld op het vlak van marketing en samenwerking met hogescholen. Filip: “Of waarom geen streamingplatform voor opnames van bijscholingen oprichten? Een soort Netflix voor opleidingen, waarbij deelnemers kunnen scrollen door thematisch ingedeelde cursussen. Met meerdere partners is zo’n investering misschien haalbaar.”

Postgraduaat Adviseur Gevaarlijke Stoffen

Ook professor Vera Meynen, departementshoofd Chemie, gelooft sterk in blijvende vorming. Sinds 2010 is ze coördinator van het postgraduaat Adviseur Gevaarlijke Stoffen (AGS). “We leren mensen snel en gestructureerd advies te geven aan hulpdiensten en management bij het oplossen van incidenten met gevaarlijke stoffen, zodat zij op het terrein gepast kunnen handelen en de gevolgen voor mens en milieu beperkt worden. De opleiding gebeurt in samenwerking met Campus Vesta, opleidingscentrum voor veiligheidstrainingen, en kwam er op vraag van het werkveld. Elke twee jaar leiden we twaalf tot twintig cursisten op, vaak mensen van de brandweer, de chemische industrie, de civiele bescherming … Omwille van de hooggespecialiseerde inhoud wordt de opleiding door meer dan veertig verschillende lesgevers gegeven.”

Via de stuurgroep zijn, naast Campus Vesta, ook het Federaal Kenniscentrum voor de Civiele Veiligheid, verschillende brandweerkorpsen – onder meer die van Antwerpen en Gent – en de chemische industrie, waaronder BASF, bij de opleiding betrokken. Vera Meynen: “Binnen onze universiteit werken we dan weer samen met de bio-ingenieurs en de opleiding Farmaceutische Wetenschappen. Zo ontstaat er een uitgebreid netwerk. Als de nood aan de man is, weten onze specialisten elkaar te vinden.”  

Activerend lesgeven

Dat de opleiding voortdurend evolueert, bevestigt alleen maar het belang van blijvende bijscholing. Vera Meynen: “Technologie die twintig jaar geleden nauwelijks bestond, vraagt vandaag nieuwe kennis en inzichten bij incidenten: denk maar aan de evolutie in de batterijparken.

De docenten proberen mee te zijn met de huidige onderwijstrends. Zelf houdt professor Meynen van activerend lesgeven. “Ik toon bijvoorbeeld een foto van een gekantelde vrachtwagen waaruit een product lekt en vraag mijn cursisten welke stappen ze zouden ondernemen. Dat is oncomfortabel, want in eerste instantie weet je het antwoord niet en mis je informatie. Maar zo is het ook bij een ongeval op de werkvloer: in het begin is er veel onzekerheid, terwijl je toch snel moet schakelen. Daar moeten ze via aangeleerde competenties mee leren omgaan.”

Vera haalt veel voldoening uit het geven van de cursus. “Je staat voor mensen uit het werkveld, die vaak heel concrete oplossingen zoeken. Daardoor zie je snel resultaat van je werk, wat het erg dankbaar maakt.”