Even de pauzeknop indrukken. Voor veel studenten en medewerkers is dat niet altijd vanzelfsprekend op een drukke campus. Tussen lessen, vergaderingen en alles wat een campusdag met zich meebrengt, is het soms zoeken naar een moment van rust. Op bijna al onze campussen bieden stille ruimtes daarom een plek om even op adem te komen.
In de stille ruimtes kan iedereen terecht om te ontprikkelen, te mediteren, te reflecteren of te bidden. De ruimtes zijn niet verbonden aan één specifieke levensbeschouwing, maar staan open voor iedereen die nood heeft aan een rustige plek.
“Een stille ruimte is eigenlijk een praktische vertaling van onze visie op actief pluralisme”, vertelt Fadima Aroua van Team Diversiteit en Inclusie. “Ze houden rekening met verschillende zintuigelijke, spirituele of godsdienstige behoeften. Bij inclusie denken mensen vaak aan beleid of procedures, maar het zit vaak in kleine, concrete dingen. De stille ruimtes laten zien dat er op UAntwerpen plaats is voor verschillende noden en overtuigingen.”
“Een stille ruimte is eigenlijk een praktische vertaling van onze visie op actief pluralisme. Het laat zien dat er op UAntwerpen plaats is voor verschillende noden en overtuigingen.”
– Fadima Aroua, stafmedewerker Team Diversiteit & Inclusie
Rust wanneer je die nodig hebt
Dat die behoefte leeft, blijkt ook uit een recente evaluatie van de stille ruimtes. Meer dan de helft van de gebruikers maakt er dagelijks gebruik van en vier op de vijf gebruikers doet dat minstens wekelijks. Hoewel gebed voor twee derde van de gebruikers een belangrijke reden is om de ruimte te bezoeken, worden de ruimtes ook gebruikt voor rust, bezinning, meditatie, yoga en studeren.
Enkele studenten geven in de bevraging duidelijk aan hoeveel verschil zo’n plek kan maken.
“Het brengt me mentale rust. Zonder deze ruimte zou het moeilijk voor mij zijn om de dag voort te zetten.”
“Voor mij is dit ook een moment van ontspanning en bezinning, waardoor ik me nog beter kan focussen op mijn studies.”
Ook medewerkers vinden er een plek om even afstand te nemen van de drukte van de werkdag.
“Stilte ben ik door de jaren heen als een belangrijk onderdeel van mijn leven gaan ervaren om de hectiek van de werkdag te relativeren als het eens nodig is.”
“Deze ruimte geeft de mogelijkheid om tijd te maken voor ontspanning en bezinning, tussen de werkactiviteiten door.”
Ruimte voor wie je bent
De stille ruimtes dragen niet alleen bij aan welzijn. Ze versterken ook het gevoel ergens bij te horen. Dat komt sterk naar voor in de evaluatie. Studenten geven aan dat de ruimtes hen helpen om zichzelf te kunnen zijn en zich welkom te voelen aan de universiteit.
“Kort gezegd voel ik me dankzij deze opportuniteit thuis op UAntwerpen.”
“Dat UAntwerpen deze mogelijkheid biedt betekent enorm veel voor mij en andere studenten. Hierdoor voel ik me welkom op campus.”
Volgens Mourad Berhili, medewerker bij de Pastorale Dienst, sluit dat rechtstreeks aan bij wat UAntwerpen wil bereiken. “We willen een inclusieve en toegankelijke campus zijn waar iedereen zich welkom voelt. Die sense of belonging en het gevoel van psychologische veiligheid is misschien wel een van de belangrijkste redenen waarom we hierin investeren.” De impact daarvan mag je niet onderschatten. Zo moeten studenten die willen bidden bijvoorbeeld niet naar huis gaan tussen de lessen door, om dan vaak niet meer terug naar de campus te komen.
Meer dan een gebedsruimte
Dat de ruimtes voor verschillende doeleinden gebruikt worden, is een bewuste keuze. Ook studenten met een functiebeperking of mensen die gevoelig zijn aan prikkels geven aan dat een stille, voorspelbare omgeving een belangrijke meerwaarde is.
“Het idee is dat de ruimte van niemand en tegelijk van iedereen is”, zegt Mourad Berhili. “Ze mag niet worden toegeëigend door één groep. Iedereen moet er op zijn eigen manier gebruik van kunnen maken.”
Op bepaalde tijdstippen is het er wel druk omdat moslims er dan komen bidden. “Daarom worden de ruimtes soms onterecht alleen als gebedsruimte gezien, maar dat is zeker niet zo.” zegt Mourad. “We vonden het echter wel belangrijk om een extra gebedsruimte in te richten zodat we de piekmomenten wat konden ontlasten. Twee jaar geleden hebben we een Islamitische gebedsruimte ingericht op de tweede verdieping van Zomaar een Dak. Dat is echt een plek om te komen bidden. Op die manier geven we ook een signaal aan islamitische studenten en personeel dat ze welkom zijn.”
Of zoals een student het verwoordt: “Het heeft mijn dag enorm vergemakkelijkt omdat ik mijn gebeden niet na de lessen als ik thuis ben nog moet inhalen. De kans om te kunnen bidden op de universiteit heeft me echt enorm blij gemaakt.”
De stille ruimte moet echt voor iedereen toegankelijk zijn, ongeacht geloofsovertuiging. Op Campus Drie Eiken werden bijvoorbeeld gordijnen geplaatst zodat gebruikers zich indien nodig kunnen afzonderen. Zo blijft de ruimte bruikbaar voor uiteenlopende activiteiten, van gebed tot yoga en reflectie.
“We letten ook op de zintuiglijke inrichting: zachte kleuren, gedempt licht en zo weinig mogelijk visuele afleiding zoals posters of schilderijen.” zegt Yana Shokh, stafmedewerker bij de Dienst Diversiteit en Inclusie.
Een gordijn zorgt voor meer privacy voor de gebruikers.
Wat kan beter?
De evaluatie toont tegelijk dat er nog groeikansen zijn. Ongeveer een derde van de respondenten wil meer capaciteit of een stille ruimte op Campus Middelheim, waar er nog geen ruimte werd gevonden. Daarnaast wil bijna drie op de tien gebruikers meer communicatie en een duidelijkere bewegwijzering.
Fadima geeft aan dat ze daar zeker op willen inspelen: “De ambitie blijft om op elke campus minstens één kwalitatieve stille ruimte beschikbaar te maken voor studenten, medewerkers en bezoekers. Want hoewel een stille ruimte misschien klein lijkt in vergelijking met een aula, bibliotheek of studentenrestaurant, is de impact ervan groter dan we denken.”
“Nieuwe ruimtes vinden is niet eenvoudig”, zegt Yana. “Op Campus Groenenborger vonden we dankzij de hulp van de collega’s van infrastructuur en lokaalbeheer een extra ruimte. De bestaande ruimte in gebouw V was immers vrij klein. Dat gebouw zal bovendien op termijn gerenoveerd of afgebroken worden.” Op Campus Middelheim is het jammer genoeg nog niet gelukt om een plek te vinden, ook al zijn er ook op die campus veel studenten en medewerkers vragende partij. Zij moeten uitwijken naar Campus Groenenborger.
Fadima en Yana hebben hier begrip voor: “We snappen dat er weinig mogelijkheden zijn voor een permanent lokaal op een campus waar er sowieso al een tekort is aan vergaderzalen en kantoren, maar hopen dat het beleid hier in de toekomst meer rekening mee houdt, bijvoorbeeld bij plannen voor nieuwe gebouwen of renovaties.”
Wie een gouden tip heeft voor een ruimte, zeker op Campus Middelheim, mag dat zeker aan Team Diversiteit laten weten.
Waar vind je de stille ruimtes?
- Bekijk de locaties van alle plekken waar je kan ontprikkelen.
- Naast de stille ruimtes zijn er ook nog andere plekken zoals de Nartex of de Ignatiuskapel op de Stadscampus of het mindfulnest in de bibliotheek van de Stadscampus of Drie Eiken.
Ken jij nog een ruimte die niet of nauwelijks wordt gebruikt? Contacteer dan zeker Yana Shock of Fadima Aroua.