This letter exchange between Amélie Piron, a philosophy student from Belgium, and Kaoutar, a master’s student from Morocco, explores Sustainable Development Goal 16: promoting just, peaceful, and inclusive societies. Through personal reflections and lived experiences, they compare social realities in Europe and Morocco, discussing identity, gender equality, justice, violence, social inequalities, and the challenges of creating more inclusive societies.
LETTER 1
AMELIE PIRON
April 10th
Beste Kaoutar
Ik hoop dat je het wel stelt! Ik heb momenteel twee weken paasvakantie, daarom ben ik nu twee weken in het noorden van Spanje aan het genieten van de zon (die thuis nog ver te zoeken is). Heb je ook momenteel vakantie? Ik kijk echt uit naar de correspondentie tussen ons; ik denk dat ik hier veel uit kan leren!
Om even te plaatsen vanuit welk standpunt ik spreek, zal ik mezelf even kort opnieuw voorstellen. Ik ben Amélie Piron, ik ben 19 jaar oud en ik woon in Antwerpen (België). Ik studeer aan de Universiteit van Antwerpen en volgend jaar studeer ik af van mijn bachelor Wijsbegeerte. Ik woon nog thuis en heb geen broers of zussen.
Nu dit duidelijk is, kunnen we praten over ons geselecteerde doel: SDG 16 (promote just, peaceful and inclusive societies). Allereerst zal ik uitleggen wat ik versta onder promote just, peaceful and inclusive societies. Voor mij betekent dit dus dat iedereen toegang heeft tot gelijke en betaalbare gezondheidszorg, iedereen gelijk is voor de wet, maar ook in de werkelijkheid, iedereen gelijke kansen heeft om te studeren…
In België is iedereen gelijk voor de wet, welke huidskleur, nationaliteit of geaardheid je ook hebt. Maar dat is niet de realiteit die ik en anderen vandaag beleven in België, Nederland en in het verdere Europa. Een paar weken geleden was er een discussie tussen een Nederlandse comédienne (Soundos El Ahmadi) en een Belgische radio- en televisiepresentator (Bart Schols). De discussie ging over het onveiligheidsgevoel en de effectieve onveiligheid van vrouwen in het dagelijkse leven. Vele vrouwen zijn (na de discussie die viraal is gegaan) hun verhaal beginnen te delen op een website die speciaal is gemaakt om vrouwen te laten spreken en gehoord te laten worden. Duizenden vrouwen zijn naar voren gekomen en hebben hun verhalen gedeeld over welke verschrikkelijke (aanranding, betasting, grensoverschrijdend gedrag…) dingen ze allemaal hebben meegemaakt. De Soundos El Ahmadi wou dus aantonen aan Bart Schols dat bijna elke vrouw een verhaal heeft en dat dat niet oké is. Maar de presentator trekt dat in twijfel. Hier heb ik een link toegevoegd waar je de discussie kan kijken als je dat wilt, met Engelse ondertiteling: https://www.youtube.com/watch?v=QUttIJmm9oI.
Verschillende dingen zoals deze discussie op televisie tonen mij dat allereerst vrouwen zelfs niet gelijk zijn aan mannen, want vrouwen zijn er terecht bang voor om iets mee te maken. Een heteroman moet zich hierover geen zorgen maken. Niet enkel dit, maar vrouwen verdienen ook gemiddeld 10% minder in België voor het uitoefenen van dezelfde job. Dit zijn maar twee voorbeelden uit de velen waardoor vrouwen systematisch minder gelijk zijn dan mannen.
Ook mensen die deel uitmaken van de LGBTQI+-community zijn systematisch minder gelijk dan hetero, blanke mannen. Een studie van de Europese Unie toont aan dat een aanzienlijk deel van de Europese bevolking geweld tegen vrouwen en mensen die deel uitmaken van de LGBTQI+-community (fysiek, emotioneel en financieel geweld) oké vinden. En wat nog zorgwekkender is, is dat bij oudere generaties (50+ jaar oud) het cijfer lager ligt dan bij jongere generaties (18-35 jaar oud). Jongere generaties zijn dus conservatiever dan oudere generaties, wat een hele vreemde trend is.
Dit zijn allemaal trends die mij zorgen maken. Maar er is ook goed nieuws. Recent heeft de Europese Unie een fonds goedgekeurd (dat door burgers is opgesteld) dat vrouwen uit landen moet helpen om naar een buurland te reizen die geen betaalbare of veilige optie hebben om een abortus te krijgen. Er zijn zeker landen waar het veel slechter gesteld is, denk maar bijvoorbeeld aan de Verenigde Staten. Trump bestuurt zijn land zonder aan de gevolgen te denken voor zijn eigen landgenoten. Hij neemt egoïstische keuzes die de ongelijkheid tussen bijvoorbeeld rijk en arm nog vele groter maken.
In België hebben we een heel goed gezondheidssysteem, een van de beste in de wereld, dat iedereen de beste zorg kan geven die er momenteel is. Naar een universiteit of een hogeschool gaan kost in België in totaal ongeveer 3300 euro voor drie jaar (een bachelor), wat niks is in vergelijking met bijvoorbeeld Nederland, Spanje en Amerika. België is een democratie die echt voor zijn bevolking zorgt. Ondanks alle bovengenoemde zorgen die ik heb genoemd, zou ik op geen andere plaats willen wonen of geboren willen zijn.
Ik kijk heel hard uit naar jouw antwoord. Ik ben benieuwd naar hoe jij SGD16 (promote just, peaceful and inclusive societies) definieert en ervaart.
Met vriendelijke groeten
Amélie
LETTER 2
KAOUTAR CHIHI
Oujda, le 22 avril 2026
Objet : Entre appartenance et réalité : le Maroc que je vis
Ma très chère Amélie,
Ta lettre m’a profondément touchée. Elle est à la fois sincère, réfléchie et pleine de sens. On ressent à travers tes mots une vraie recherche de vérité, mais aussi une certaine fragilité face aux contradictions du monde qui t’entoure. Merci pour ce partage si authentique.
Permets-moi à mon tour de te parler de mon expérience, qui est différente de la tienne, mais qui, à certains moments, peut faire écho à tes ressentis.
Je suis Kaoutar, j’ai 21 ans et je suis étudiante en première année de master en management des organisations de l’ESS et innovation sociale. Je vis au Maroc, plus précisément à Oujda, une ville à la fois calme et riche de sa diversité culturelle.
Dans cette ville, je me sens chez moi. Il y a une certaine chaleur humaine, une proximité entre les gens, une simplicité dans les relations. Mais en même temps, vivre ici me fait prendre conscience des réalités sociales qui nous entourent.
En grandissant, je me suis toujours définie comme marocaine, sans vraiment me poser de questions. Mon identité me semblait évidente, naturelle. Mais avec le temps, les études, les échanges avec d’autres personnes et l’ouverture sur le monde, j’ai commencé à voir les choses autrement.
J’ai compris que l’identité n’est pas quelque chose de simple. Elle est influencée par la culture, la société, les opportunités, mais aussi par les limites que l’on peut ressentir.
Contrairement à ton expérience, je ne ressens pas une crise d’identité liée à un sentiment de ne pas appartenir à mon pays. Mais parfois, je ressens une forme de contradiction entre ce que je suis, ce que j’aimerais être, et ce que la société attend.
C’est peut-être une autre forme de questionnement.
Concernant l’ODD 16, la paix et la justice au Maroc sont des réalités présentes, mais nuancées. Oui, il y a une certaine stabilité. Nous vivons dans un pays relativement sûr, et cela est une chance que beaucoup de personnes dans le monde n’ont pas.
Mais comme partout, tout n’est pas parfait.
Il existe des inégalités sociales importantes. Selon des rapports de la Banque mondiale et du Haut-Commissariat au Plan, une partie de la population marocaine reste vulnérable, notamment en milieu rural, où l’accès à l’éducation, à la santé et à l’emploi est plus limité.
Ces inégalités touchent aussi les enfants. D’après l’UNICEF, certains enfants au Maroc font encore face à des situations de vulnérabilité : abandon scolaire, travail précoce, ou manque d’accès à des services essentiels. Ces réalités créent dès le plus jeune âge des inégalités profondes qui influencent leur avenir.
Comme le montrent ce type de reportages, derrière les chiffres se cachent des réalités humaines. Des enfants qui, malgré les difficultés, continuent de rêver, d’apprendre et d’espérer un avenir meilleur.
L’accès à la justice et aux services n’est pas toujours égal pour tous, et cela peut créer un sentiment d’injustice chez une partie de la population.
En ce qui concerne les femmes, des progrès ont été réalisés, mais certaines réalités persistent encore. Le regard de la société, certains comportements dans l’espace public, ou encore certaines limites professionnelles peuvent parfois freiner leur pleine liberté.
Ton exemple sur le sentiment d’insécurité des femmes m’a particulièrement marquée, car même si les contextes sont différents, ce ressenti existe aussi ici.
Ce qui me frappe, c’est que malgré les différences entre nos pays, certaines problématiques sont universelles.
La paix existe, mais elle est parfois fragile.
La justice existe, mais elle n’est pas toujours équitable.
L’inclusion est souhaitée, mais elle n’est pas toujours vécue par tous.
Je comprends ton questionnement sur l’Europe : est-ce un exemple ou une illusion ?
De mon point de vue, l’Europe représente à la fois un modèle et une réalité imparfaite. Elle incarne des valeurs fortes comme les droits, la liberté et l’égalité. Mais comme tu l’as très bien expliqué, il y a parfois un écart entre les discours et les actions.
Peut-être que chaque société, qu’elle soit européenne ou non, vit dans une certaine “bulle”, avec ses propres contradictions.
Et peut-être que la véritable question n’est pas de savoir quel pays est un modèle, mais plutôt comment chaque société peut s’améliorer, progressivement.
Concernant ton ressenti et ce que tu appelles une “crise d’identité”, je ne le vois pas comme une faiblesse. Au contraire, c’est une preuve de réflexion, de conscience et de maturité.
Se poser des questions sur qui l’on est, où l’on appartient, et ce qui nous définit, est quelque chose de profondément humain.
Peut-être que l’identité n’est pas quelque chose de fixe, mais plutôt quelque chose qui évolue avec le temps, les expériences et les rencontres.
Et peut-être que cette “plénitude” que tu évoques n’est pas un état permanent, mais un équilibre que l’on construit petit à petit.
Pour finir, je voudrais te dire que ta manière d’écrire est vraiment touchante. Tes mots sont sincères et puissants, et ils donnent envie de réfléchir.
Je te remercie encore pour cette belle lettre, et j’attends avec impatience de lire ta prochaine réponse.
Avec toute mon amitié,
Kaoutar
LETTER 3
AMELIE PIRON
Antwerpen, 29 april 2026
Beste Kaoutar
Ik was heel benieuwd naar jouw antwoord en ik moet eerlijk zeggen dat ik echt verrast ben. Je noemt mijn “identiteitscrisis” geen zwakte, maar een teken van rijpheid, wat echt heel lief is! Zelf heb ik het nog nooit zo bekeken. Je praat ook over tegenstrijdigheden tussen wie je bent, wie je wilt zijn en wat de samenleving verwacht. Kan je daarover misschien een paar concrete voorbeelden geven?
Je stelt ook een mooie vraag: is identiteit iets vaststaand of iets dat evolueert? Ik denk dat identiteit iets is dat niet vaststaand is; het is iets dat voortdurend doorheen de tijd verandert. Ik denk dat ik tot op zekere hoogte nog dezelfde persoon ben als 10 jaar geleden, maar ik ben zeker ook veranderd en gegroeid. Dit is door de tijd die is verstreken, maar ook door verschillende ervaringen.
Ik ben ergens verrast en niet verrast dat de problemen die ik aanhaalde (vrouw(on)veiligheid, ongelijkheid…) universeel zijn. Ik ben mij ervan bewust dat vele problemen die ik kan zien in onze samenleving in zekere mate in de hele wereld voorkomen. Voor jouw brief wist ik helemaal niets over onderwerpen die te maken hebben met SGD 16 in Marokko. Je hebt mij een beter beeld gegeven van de situatie waarin je leeft. Maar ik ben benieuwd naar concretere voorbeelden uit jouw leefomgeving in Oudja.
Je vroeg ook of Europa eerder een illusie of een voorbeeld is. Ik denk dat de EU eerder een illusie is, omdat ze verre van perfect is en dus ook moeilijk een voorbeeld kan zijn. De EU streeft ernaar om een voorbeeld te zijn voor de rest van de wereld, maar creëert hierbij een soort superioriteit waarbij de rest van de wereld wordt “achtergesteld”, alsof andere delen van de wereld geen voorbeeld kunnen zijn?
Om dit deels te illustreren, zal ik een voorbeeld geven. In België proberen politici en beleidsmakers zo hoog mogelijk in de politiek te geraken (het federaal parlement). Als dit lukt, blijven ze een aantal jaren (10–20 jaar) in de politiek en als hier hun tijd erop zit, gaan ze beleid maken bij de EU. Maar ook politici waarbij het niet lukt om hier verkozen te worden, worden dan wel weer bij de EU verkozen. Wij als burgers van de Europese Unie kunnen om de vier jaar gaan stemmen voor bepaalde dingen, maar voor veel politici kunnen we niet kiezen en toch bepalen ze mee wat er allemaal beslist wordt. Naar mijn mening zegt dit meer over de EU zelf dan over de politici zelf.
Een ander onderwerp dat de SGD aansnijdt, is geweld. Hier in België is spijtig genoeg geweld de laatste tijd enorm toegenomen. De haven van Antwerpen is de toegang voor de meeste producten die de EU binnenkomen, zoals fruit en auto’s. Maar dit is niet het enige dat de haven binnenkomt. Elk jaar komen er honderden tonnen cocaïne de haven van Antwerpen binnen vanuit bijvoorbeeld Colombia en Mexico. Dit brengt heel veel problemen met zich mee.
Ten eerste, de manier waarop zoveel drugs de haven van Antwerpen kunnen binnenkomen is niet vanzelfsprekend. Het is mogelijk omdat de netwerken die de drugs importeren havenpersoneel omkopen met geld, maar ook met dreigementen naar de levens van hun families. Hierdoor hebben ze geen keuze, maar doen ze mee in een netwerk dat misbruik van hen maakt.
Ten tweede, je kan er snel rijk mee worden en de kans dat je veroordeeld wordt is heel klein. Als je zelfs al veroordeeld wordt, krijg je misschien een celstraf van een jaar. Maar onze gevangenissen zitten letterlijk vol, waardoor bijna niemand nog effectief naar de gevangenis gaat (behalve wanneer je een zware overtreding van de wet hebt gedaan, zoals een moord gepleegd). Door al het geld dat te verdienen valt, is het een zeer gegeerde “job” (dit creëert rivaliserende drugskartels). Dit brengt enorm veel geweld met zich mee, vooral in de hoofdstad van België, Brussel.
Sinds het begin van 2026 zijn er minstens 22 schietpartijen gemeld, enkel in Brussel. Hier kan je een voorbeeld zien van een schietpartij (https://youtube.com/shorts/3ewUv8kg4aw). Bijna elke dag gebeurt er een schietpartij of een steekincident ergens in België. Het gebeurt in normale woonwijken, in de buurt van scholen en stations waar veel mensen wonen en dagelijks langskomen. Vorig academiejaar bijvoorbeeld is 200 meter van mijn campus een schietpartij geweest. Het feit dat dit al een aantal jaar aan de gang is, wil zeggen dat de overheid en justitie ons als bevolking teleurstellen en er niet in slagen om ons veilig te houden van extreem geweld.
Ik zou graag in jouw brief een paar concrete voorbeelden horen, die jouw dagelijkse leefsituatie een beetje schetsen. Als je hiervoor openstaat natuurlijk!
Ik hoop snel van je te horen.
Met vriendelijke groeten
Amélie
LETTER 4
KAOUTAR CHIHI
May 22nd
Chère Amélie,
Merci beaucoup pour ta lettre, et désolée pour le retard de ma réponse, j’avais des examens ces dernières semaines.
J’ai été très touchée par tes réflexions, surtout lorsque tu parles de l’identité et de son évolution avec le temps et les expériences. Je suis d’accord avec toi : nous gardons une partie de nous-mêmes, mais les expériences, la société et les rencontres nous changent progressivement.
Quand je parlais des contradictions entre qui nous sommes, qui nous voulons être et ce que la société attend de nous, je pensais surtout à la situation des jeunes au Maroc. Beaucoup veulent être plus libres dans leurs choix de vie, leurs études ou leur avenir professionnel, mais ils ressentent parfois une forte pression sociale et familiale. Pour les femmes en particulier, certaines attentes traditionnelles existent encore. Par exemple, une fille peut être jugée plus sévèrement qu’un homme pour sa manière de s’habiller, ses sorties ou ses décisions personnelles. Cela crée souvent une inégalité entre les hommes et les femmes dans la vie quotidienne.
Même si la situation évolue progressivement, les femmes doivent encore parfois prouver davantage leurs compétences pour être prises au sérieux dans certains domaines professionnels ou sociaux. Dans certaines familles, les garçons ont plus de liberté que les filles, ce qui montre que l’égalité n’est pas encore totalement atteinte.
Concernant la violence, elle existe aussi chez nous, même si elle se manifeste différemment de ce que tu décris en Belgique. Dans certaines villes, il y a des problèmes de délinquance, de harcèlement de rue, de violence familiale ou encore des conflits liés à la pauvreté et au chômage. Beaucoup de femmes ressentent de l’insécurité dans certains espaces publics, surtout le soir. Certaines évitent de marcher seules tardivement ou prennent certaines précautions par peur du harcèlement.
La violence familiale est également un sujet important dont on parle de plus en plus au Maroc. Pendant longtemps, certaines femmes n’osaient pas dénoncer les violences qu’elles subissaient, mais aujourd’hui plusieurs associations et mouvements essaient de sensibiliser la société et de défendre les droits des femmes.
Dans ma ville, Oujda, on remarque aussi des inégalités sociales entre les quartiers. Certains quartiers sont bien développés et modernes, alors que d’autres manquent d’activités culturelles, d’espaces publics ou d’opportunités pour les jeunes. Le chômage des jeunes diplômés reste aussi un problème important, ce qui crée parfois de la frustration et un sentiment d’injustice.
J’ai trouvé ton analyse de l’Union européenne très intéressante. Souvent, chez nous, l’Europe est présentée comme un modèle parfait, mais ta lettre montre qu’il existe également des problèmes importants et des contradictions au sein même de l’UE. Cela nous rappelle qu’aucune société n’est parfaite.
Ce que tu racontes sur la violence et les fusillades en Belgique m’a vraiment choquée. De l’extérieur, beaucoup imaginent l’Europe comme un endroit totalement sûr, mais ta lettre montre une réalité plus complexe. Je comprends aussi ton inquiétude face au sentiment d’insécurité et à la difficulté des autorités à contrôler cette situation.
Malgré toutes ces difficultés, je pense qu’il est important de continuer à discuter de ces sujets. Le dialogue nous aide à mieux comprendre les réalités des autres et à réfléchir ensemble à un avenir plus juste.
J’espère avoir bientôt de tes nouvelles.
Avec mes salutations les plus sincères,
Kaoutar