Hugo Roeffaers s.j.

1938-2025

Jeugd

Hugo Roeffaers zag het levenslicht in Riksingen, deelgemeente van Tongeren, op 30 juli 1938 als vierde van vijf broers. In de lagere school kreeg hij les van zijn moeder, die in Riksingen onderwijzeres was, terwijl zijn vader inspecteur lager onderwijs was. Opgroeien in een milieu met dergelijke pedagogische belangstelling laat sporen na. De humaniora volgde hij aan het O.-L.-Vrouwcollege in Tongeren.

Jezuïetenopleiding

Na de retorica trad hij in bij de jezuïeten in Drongen op 7 september 1956. Onmiddellijk na het noviciaat begon hij aan een driejarige studie filosofie, het eerste jaar in Leuven, de volgende twee in het nieuwe jezuïetenhuis in Heverlee. Daarna vatte hij de profane opleiding aan: de kandidaturen klassieke filologie aan de KU Leuven (1961-62), en volbracht hij ook zijn legerdienst. Gewoontegetrouw volgde daarop een stage in het onderwijs. Gedurende drie jaar (1963-1966) wist hij als leraar de leerlingen van het 2e jaar humaniora in Turnhout te enthousiasmeren.

In 1966 hervatte hij de kerkelijke studie met 4 jaar theologie in Heverlee. Tijdens het eerste jaar woonde hij daar ook, maar vanaf het tweede jaar voegde hij zich bij enkele geestesgenoten die een kleine communiteit vormden in een bescheiden woning in de Mussenstraat, centrum Leuven. In 1969 ontving hij de priesterwijding.

Germanist

Ondertussen had hij een keuze gemaakt die grote gevolgen zou hebben voor zijn verdere levensloop. Hij koos voor de voortzetting van zijn profane opleiding maar dan in de Germaanse talen. Daaraan besteedde hij eerst een jaar aan de UFSIA (1970-1971) en daarna twee jaren aan de KU Leuven, waar hij in 1973 het licentiaat in de Germaanse filologie behaalde. Dan kon een nieuwe periode in zijn leven beginnen, als assistent, later als docent aan de Universitaire Faculteiten Sint Ignatius te Antwerpen waar hij Engelse letterkunde en taalfilosofie doceerde.

Hij legde zich in het bijzonder toe op de Engelse poëzie. Dat is een oordeelkundige keuze geweest. Deze apostolisch gedreven man had zo de gelegenheid om de religieuze inspiratie van verschillende Engelstalige dichters op het spoor te komen en die kennis in te zetten voor de religieuze boodschap die hij zelf wilde brengen. De graad van doctor behaalde hij in 1977 aan de KU Leuven met een proefschrift over de invloed van het filosofisch denken van T. S. Eliot op diens literaire kritiek. Een van zijn publicaties bracht daarvan een bijzonder duidelijke getuigenis: Van Yeats tot Heany. Een Eeuw Poëzie (1997). Dankzij zijn competentie kon hij ook tien jaar lang de verantwoordelijkheid van hoofdredacteur van Streven op te nemen, toen het cultureel-maatschappelijk maandblad van de jezuïeten.

Pastorale domeinen

Zijn professoraat belette hem niet een belangrijk pastoraal domein te ontdekken dat een grote invloed heeft gehad op zijn persoonlijk leven: Marriage Encounter, een beweging voor gehuwden. Als priester raakte hij zo sterk betrokken bij het leven van gehuwde mensen. In dat midden heeft hij veel ontvangen en veel gegeven, onder andere veel vriendschap. Hij verzorgde weekends en was lid van het Nationaal Team dat instond voor de visie en de verbondenheid binnen de beweging. Verwant daarmee was zijn inzet voor de Gezinsgroepen.

Een ander domein was de vorming van jonge mensen. Vanaf 1994 heeft hij zich actief ingezet voor het Open Jaar, een brugjaar tussen het secundair en het universitair onderwijs, waarin studenten ondersteund werden in het maken van hun studiekeuze. Dit Open Jaar vond zijn voortzetting in het Dondeynehuis in Leuven. Ook daar was hij voorzitter van de stuurgroep.

Jezuïetenorde

Binnen de orde kreeg hij eveneens belangrijke opdrachten. Zo werd hij aangeduid om de Vlaamse jezuïetenprovincie te vertegenwoordigen in de 33e Algemene Conferentie waarin Peter-Hans Kolvenbach tot generaal-overste werd gekozen. In de eigen provincie is hij voorzitter geweest van de vormingscommissie voor de opleiding van de jonge medebroeders. Meerdere keren was hij overste van een communiteit, onder meer in Heverlee (2002 tot 2009). In 2010 werd hij overste in Brugge tot de communiteit daar gesloten werd. In 2017 verhuisde hij naar Mechelen waar hij nog enkele mooie jaren beleefde. In 2021 was het echter hoge tijd om opgenomen te worden in de zorgafdeling van Heverlee. Daar te moeten leven in relatieve afzondering, dat viel hem soms moeilijk. Hij is er, in zijn ziekenkamer, op 29 november 2025 van ons heengegaan, zacht en stil, als een opgebrande kaars. Zijn leven was verwarmend en lichtgevend voor velen.

em. prof. dr. Guido Dierckx, FSW, UAntwerpen
15 januari 2026

Academische bibliografie