Biologie / Biology

Wil je begrijpen hoe micro-organismen samenspannen om een gastheer aan te vallen, waarom onze hersenen zo groot zijn, de meeste planten en dieren seks hebben en hoe het komt dat er zoveel soorten kevers zijn, maar zo weinig ginkgo’s? Wil je weten wat de gevolgen van de klimaatopwarming en het verlies aan biodiversiteit zijn en wat we kunnen doen om dat tegen te gaan? Dan is biologie jouw keuze! Nog een voorbeeld? In de coronacrisis zijn de artsen, verpleegkundigen en andere zorgverleners natuurlijk de helden die op de voorgrond treden, maar de biologen leren ons de juiste oorsprong van zo’n virussen te begrijpen waardoor we een volgende pandemie in de toekomst misschien kunnen vermijden. En hetzelfde geldt voor de klimaatproblematiek, ook daar wijzen de biologen de weg.

Ontdek de opleiding

Video afspelen

FAQ

Biologie geeft je een overzicht van de volledige levende materie en levende processen, van cel/molecule over dieren en planten tot complete ecosystemen. In de bachelor komen al die niveaus gelijk aan bod, in de master kan je je specifiek oriënteren op een bepaald niveau. Biologie leidt uiteraard ook tot toepassingen maar is in de eerste plaats fundamenteel wetenschappelijk. Het eigenlijke pakket aan vakken “biologie” (dierkunde, plantkunde, evolutie, ecologie, gedrag…) is in de andere Bio-richtingen (zoals bijv. Bio-ingenieur), vrij beperkt (zie folder). Die richtingen zijn in het algemeen meer exclusief gericht op het cel/molecule niveau, en op de toepassingsmogelijkheden. Kijk ook zeker eens in de opleidingsbrochure biologie.

Biologen werken zowel achter een computer, in het labo als in de jungle. Download de brochure over de bachelor en je ontvangt ook de brochure ‘Waar werken biologen?’ met getuigenissen van onze oud-studenten.

Veel afgestudeerden komen terecht in het onderzoek, een deel komt in het onderwijs (maar niet zoveel als vaak wordt aangenomen), en veel biologen komen terecht in het bedrijfsleven in uiteenlopende functies: onderzoek, commercieel, management, communicatie…
De solide wetenschappelijke opleiding opent heel wat mogelijkheden ook buiten de biologie zelf. Door de brede opleiding komen biologen ook vaak terecht op functies waar ze met wetenschappers uit verschillende disciplines moeten samenwerken, soms zelfs een soort tussenpersoon moeten zijn voor die specialisten.
In de master Evolutie en Gedrag bestaat nu ook de mogelijkheid voor een pakket “Ondernemerschap” als voorbereiding op het bedrijfsleven. Dat is ook zo in de master Global Change Biology. In de master Biodiversity Conservation and Restoration wordt die voorbereiding gedekt door de Conservation Internship (stage bij bedrijf, ngo of overheidsinstelling).

Het pakket wiskunde in de biologie is relatief beperk maar blijft toch nog een belangrijk vak van 6 studiepunten. Het is voor sommige studenten een struikelblok.
Wie 6 of 8 uur wiskunde heeft gehad, ondervindt niet al te veel problemen om dit vak aan te kunnen. Het zal bovendien redelijk wat herhaling bevatten.
Wie maar 3 of 4 uur wiskunde heeft gehad maar aanleg heeft voor wiskunde, zal meer nieuwe stof krijgen maar moet dit ook aankunnen.
Wie én weinig uren heeft gehad, én moeilijkheden heeft met wiskunde, zoekt best zoveel mogelijk steun via de overbruggingsonderwijs in september. Tijdens het jaar kunnen studenten aankloppen bij het Monitoraat Wetenschappen: 3 tutoren die bijles/remediëring geven in wiskunde, fysica en chemie.

Er bestaat een ‘bijspijkervak’ Wiskunde dat studenten vrijwillig kunnen volgen (3 studiepunten, 1ste semester). Dit bijspijkervak is uniek voor de opleiding in Antwerpen. Wanneer studenten slagen voor dit vak telt dit mee als keuzevak uit bachelor 3. Het vak Wiskunde staat gepland in semester 2.

Verschillende van onze studenten komen inderdaad terecht in onderzoeksprojecten of beschermingsprojecten in het buitenland, ook in de tropen. Het is niet voor iedereen weggelegd maar voor gemotiveerde studenten kan het wel lukken. In de bachelor is er reeds een tropische veldcursus in Tanzania en verschillende studenten doen hun Masterproef in het buitenland, soms in Afrika, Latijns-Amerika, Groenland…  

Die verhouding is ruwweg gelijk en dit in alle jaren. De meeste basisvakken hebben een gelijk gedeelte theorie (colleges) en praktijk: labopracticum, excursies, oefeningen, opzoekwerk… vanaf het tweede jaar komt daar meer en meer zelfstandig werk bij, kleine projecten, veldcursussen en in de master uiteraard de thesis. In de bachelor zijn de uurroosters goed gevuld maar ruim de helft van de tijd ben je praktisch bezig. In de master is er meer tijd die je zelfstandig invult voor projecten, zelfstudie, thesis…

In 2010-2011 startte een gezamenlijke Engelstalige masteropleiding van UAntwerpen-VUB-Ugent genaamd Marine and Lacustrine Science and Management” (kortweg ‘Oceans & Lakes’). Veel studenten komen traditioneel ook uit andere Europese landen en ontwikkelingslanden. In de vakken wordt er verder gekeken dan onze eigen Belgische kust.

 

Met ook een mariene bioloog in de rangen van het departement zijn er dus zeker masterproefonderwerpen in die richting mogelijk. De master Global Change Biology omvat ook een vak ‘Marine Ecosystem Functioning’.

 

Binnen de biologie daarentegen is er in Antwerpen geen specifieke afstudeerrichting “Mariene Biologie”. Maar er zijn wel cursussen in mariene biologie: er is de mogelijkheid om een mariene veldcursus uit te voeren; een belangrijk gedeelte van het milieu-onderzoek houdt zich bezig met de getijdenrivieren zoals de Schelde en een gedeelte van het fysiologisch onderzoek gebeurt op mariene organismen. Er is dus zeker ook de kans om je eindwerk op een marien onderwerp uit te voeren en zo samen met je keuzevakken en stages, toch een erg mariene gerichte master te volgen binnen de master biologie.

Als je specifieke redenen hebt om een specialisatie mariene biologie te kiezen, informeer je dan goed in de verschillende universiteiten over de inhoud en met welk type organismen ze werken. Er is bijvoorbeeld meer aanbod in mariene onderzoek op ongewervelden dan op dolfijnen of walvissen.

Om te doctoreren moet je eerst een bachelor- en een masterdiploma biologie halen met zo goed mogelijke resultaten. Op bachelorniveau maakt het niet zo veel uit aan welke universiteit je dat doet, je kan nadien zonder probleem starten aan een masteropleiding aan een andere Vlaamse universiteit. Als je aan je bachelor begint heb je trouwens meestal niet echt een goed overzicht over welke interessante onderzoeksdomeinen de biologie allemaal biedt.

Voor je masteropleiding kies je dan best wel een universiteit waar er docenten zijn waarvan het onderzoek je aanspreekt. Je kan dan je Masterthesis al in die discipline maken en ervaren of het onderzoek je ligt. Na het afstuderen als Master kan je nog overstappen naar een andere universiteit maar de meeste studenten blijven wel bij de onderzoeksgroep of in het domein waar ze hun thesis hebben gemaakt. 

Doctoreren is echter niet zomaar studeren. Het is een combinatie van studie en een job, je krijgt immers een inkomen. Dat kan een loon zijn van de universiteit als assistent of om aan een specifiek project mee te werken. Het kan ook een beurs zijn dat je krijgt van organisaties zoals het FWO.  De beschikbare plaatsen zijn beperkt dus je moet steeds solliciteren voor een vacature of een beursaanvraag indienen en verdedigen. Er zijn meer studenten die aan een doctoraat beginnen dan je zou denken, in de biologie is dit ongeveer een op drie afgestudeerden. Biologie is trouwens het departement met het meeste doctoraatsstudenten van heel de universiteit!

  • De Bioruimte is een topplek, uniek in België! Hier kan je werken aan groepswerken, studeren, grasduinen in biologische naslagwerken, assistenten aanspreken, …
  • Het is een toegankelijke opleiding met een nauwe band met docenten en assistenten.
  • De opleiding is een unieke mix van lab skills, veldwerk en theorie.
  • Er zijn excursies en stages vanaf het begin van de opleiding.
  • Er ligt een sterke wetenschappelijke focus op de biologie van gewervelde dieren en op global change effecten en op biodiversiteitsbehoud en –herstel. 
  • Er is een uitgebreide staf, minstens zo groot al onze collega-universiteiten, met 25 docenten en meer dan 100 doctoraatsstudenten. Om die reden is er heel veel keuze aan specialiteiten in keuzevakken en thesisonderwerpen.
  • Je volgt les in groene en aangename campussen.
  • Je krijgt toegang tot ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael.

Voor de opleiding biologie werken we aan een combinatie van lessen in een auditorium (die ook opgenomen worden) en online sessies. In het auditorium zullen de studenten fysiek voldoende ver uit elkaar zitten. De praktijklessen gaan steeds door op de campus, waarbij de nodige veiligheidsregels worden gerespecteerd.

Als de afstand tussen de campus en je woonplaats groot is, is het nog steeds opportuun om een kot te huren omdat er nog steeds verplichte practica op de campus doorgaan.

De opleiding biologie aan de UAntwerpen staat bekend voor zijn veldpractica en buitenlandse stages. Daar zijn we trots op en die willen we nog steeds laten doorgaan. Veldpractica en uitstappen gebeuren in de buitenlucht en hier kunnen we perfect rekening houden met de voorgeschreven richtlijnen qua fysieke afstand. Mogelijk zullen de groepjes kleiner zijn, waardoor afstand kan gegarandeerd worden.

De buitenlandse stages gaan door in de overgang van tweede naar derde bachelor en zullen voor studenten die nu starten ten vroegste doorgaan in de zomer 2022. We weten uiteraard niet welke maatregelen dan zullen gelden.

Door de practica en de uitstappen is er voldoende mogelijkheid om medestudenten te leren kennen. Bovendien hebben de studenten biologie toegang tot de bioruimte, een gemeenschappelijke studieruimte waar ook lesmateriaal aanwezig is om zelfstandig te studeren tijdens springuren. Dit is de ontmoetingsplaats bij uitstek. Let wel, ook hier wordt erop toegezien dat fysieke afstand gegarandeerd blijft.

Tijdens het academiejaar kun je terecht bij het Monitoraat Wetenschappen voor chemie, wiskunde en fysica om je te helpen de leerstof van deze vakken te verwerken.

Video afspelen

De studenten biologie nemen je even op trip rond de campus:

Video afspelen

Over de master biologie

Video afspelen

Als student biologie kan je mee op stage naar bijvoorbeeld Tanzania. Bekijk hier het verslag van 2016 en krijg goesting om te vertrekken.

Video afspelen

Ontdek fragmenten uit het cursusmateriaal

Meer weten?

Benieuwd waarmee jouw toekomstige docenten bezig zijn? In deze voorbeelden wordt hoogstaand onderzoek vertaald naar het brede publiek.

Verken de campus