{"id":2744,"date":"2020-12-01T15:28:07","date_gmt":"2020-12-01T15:28:07","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.uantwerpen.be\/corona\/?p=2744"},"modified":"2020-12-04T12:13:03","modified_gmt":"2020-12-04T12:13:03","slug":"taskforce-distributie-vaccin-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.uantwerpen.be\/corona\/taskforce-distributie-vaccin-2\/","title":{"rendered":"De verdeling van de coronavaccins, een delicaat evenwicht tussen proximiteit en logistieke effici\u00ebntie"},"content":{"rendered":"\n

In deze blog focussen we op de verschillende mogelijke distributiestrategie\u00ebn voor het COVID-19-vaccin en de hulpmiddelen. Hierbij lichten we de belangrijkste voor- en nadelen toe vanuit een logistiek en mobiliteitsstandpunt. We werkten hiervoor een aantal realistische scenario\u2019s uit, gestoeld op assumpties. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Op de inhoud van onze vorige blog<\/a> kwam er zeer veel reactie uit binnen- en buitenland. Bovendien reageerden de Belgische en regionale overheden positief. Ze toonden dat er volop gewerkt werd aan de organisatie van de COVID-19-vaccinatiecampagnes. Een specifieke logistieke taskforce \u2018Operationalisering van de COVID-19-vaccinatiestrategie\u2019 is hiervoor intussen van start gegaan. Zoals eerder in de pers aangehaald, zal er afhankelijk van het type doelgroep en de beschikbaarheid van de vaccins een strategie op maat gevolgd worden. <\/p>\n\n\n\n

Gezondheidswerkers inenten on the job<\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Eerst en vooral veronderstellen we dat de eerstelijnsgezondheidswerkers, het ziekenhuispersoneel, het zorgpersoneel en de inwoners van woonzorgcentra lokaal <\/a>in de meer dan 2 000 ziekenhuizen en woonzorgcentra zullen worden inge\u00ebnt. Dit kan gebeuren via bedrijfsgeneeskundige diensten, het eigen personeel of \u2013 zoals in het buitenland \u2013 via zogenaamde vliegende brigades die over gans het land in de ziekenhuizen en woonzorgcentra ter plaatse inenten. Dit is organisatorisch en logistiek het meest effici\u00ebnt. <\/p>\n\n\n\n

We kennen dit principe nu al wanneer het CLB op scholen de klassieke vaccins toedient. We gaan er bovendien van uit dat jongeren onder 14 jaar pas tegen COVID-19 zullen worden inge\u00ebnt van zodra er meer data over deze doelgroep beschikbaar zijn. Maar ook die inentingen zullen dan vermoedelijk via de CLB\u2019s gebeuren. Zij hebben namelijk bijzonder veel ervaring met massavaccinatiecampagnes bij jongeren, zoals de vaccinatiecampagne tegen de Meningokokken C in 2002.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bijna zeven miljoen te vaccineren Belgen<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Rekening houdend met deze veronderstellingen komen we voor Belgi\u00eb uit op een potenti\u00eble vaccinatiedoelgroep van zo\u2019n 8 661 000 mensen die voor eind 2021 inge\u00ebnt moeten worden. Deze worden door de overheid op basis van een opgestelde doelgroepen-prioriteitenlijst sequentieel (65+, kwetsbaren, etc.) gevaccineerd. Als daarvan 80% bereid is zich te laten inenten (i.e. het doel van de minister van Volksgezondheid), spreken we over een populatie van ongeveer 6 929 000 te vaccineren inwoners. Het is op basis van dit getal dat we binnen onze denktank een aantal distributiescenario\u2019s hebben opgelijst. We bespreken hieronder de haalbaarheid van elk van deze scenario\u2019s, zowel vanuit het standpunt van de praktische organisatie als vanuit een totale kostenoptimalisatie. Een andere assumptie die we maken is dat een pati\u00ebnt gemiddeld twee dosissen, met daartussen een tijdsinterval, toegediend dient te krijgen. <\/p>\n\n\n\n

Vanuit logistiek oogpunt nemen we aan dat de stockagekosten nihil zullen zijn, aangezien deze vooral gebruik zullen maken van de distributiecentra van de vaccinproducenten en dus in de prijs van het vaccin vervat zitten. Wat betreft de last-mile<\/em>-levering vanuit het distributiecentrum van de producent naar de inentingsplaats, zijn we uitgegaan van actief gekoelde vrachtwagens en bestelwagens die enkel rijden voor het transport van de vaccins. Op basis van beschikbare gegevens van de producenten veronderstelden we hierbij een basisvolume van 1 000 vials<\/em>, flacons, met hierin 5 000 of 10 000 vaccins, per shipment box<\/em>, met een gemiddelde van 7,5 injecties per flacon. <\/p>\n\n\n\n

Centraal model<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Voor de keuze\nvan een distributiestrategie moeten we een rationale afweging en keuze maken\nhoe centraal of decentraal we de vaccindistributie willen aanpakken. Dit is een\nklassiek voorbeeld van logistieke theorie. In een centraal model hebben we\nbijvoorbeeld \u00e9\u00e9n centraal inentingscentrum dat dienstdoet om alle inwoners van\nhet land, minus de hiervoor vermelde prioritaire groepen, in te enten.<\/strong> Zo\nzou het in theorie bijvoorbeeld kunnen dat Brussels Expo een jaar lang met alle\ntwaalf hallen exclusief gebruikt wordt voor het toedienen van vaccins. Dit\nheeft vanuit een logistiek oogpunt een groot voordeel<\/strong> dat alles zeer\ncentraal<\/strong> georganiseerd<\/strong> kan worden, met een relatief eenvoudig\naanvoer- en voorraadbeleid voor de vaccins en hulpmiddelen. <\/p>\n\n\n\n

Dit heeft\nechter als groot nadeel<\/strong> dat alle pati\u00ebnten zich naar Brussel moeten verplaatsen\nmet de auto, ingelegde busdiensten, het openbaar vervoer, etc. Je kan dus\nstellen dat de meest effici\u00ebnte oplossing vanuit logistiek oogpunt, de\nslechtste vanuit mobiliteitsoogpunt<\/strong> is. Dit is vermoedelijk ook de\noplossing waarbij waarschijnlijk de laagste vaccinatiegraad wordt gehaald. Studies\ntonen een correlatie aan tussen lagere inentingsgraden en een grotere\nmobiliteitsinspanning van de te inenten persoon, indien die de verplaatsing te\ndisproportioneel vindt.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Besluit: het scenario met centraal model heeft relatief lage logistieke kosten, maar erg hoge mobiliteitskosten voor de in te enten pati\u00ebnten. <\/h3>\n\n\n\n

Decentrale aanpak<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

In het andere uiterste van het spectrum van distributiescenario\u2019s situeert zich de zeer decentrale aanpak waarbij bijvoorbeeld de verdeling van de vaccins over gans het land via apothekers en dokters plaatsvindt. Vanuit logistiek oogpunt is dit scenario organisatorisch een ware nachtmerrie.<\/strong> Er moet namelijk voor elk distributiepunt een bijzonder gedetailleerde en telkens aanpasbare logistieke planning opgemaakt worden. Bovendien is het verlies van vaccins potentieel hoog, aangezien iedere flacon een aantal vaccindosissen bevat. Gezien de beperkte houdbaarheid van de vaccins na het openen van de flacon, is het niet ondenkbaar dat er vaak maar twee of drie vaccins per geopende flacon gebruikt zullen worden. Ook de distributiekosten, de zogenaamde last mile<\/em>, liggen hier zeer hoog, zeker omdat de leveringen actief of passief gekoeld dienen te gebeuren. Ook de verdeling van de hulpmiddelen, zoals spuiten en naalden, is door de fijnmazige distributie bijzonder complex. Een groot voordeel<\/strong> is echter de grote proximiteit voor de pati\u00ebnten die gemiddeld maximum een paar kilometer moeten afleggen om het vaccin te laten toedienen.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Besluit: het scenario van de decentrale aanpak heeft erg hoge logistieke kosten, maar lage mobiliteitskosten voor de in te enten pati\u00ebnten, en meer garantie op een hoge vaccinatiegraad. <\/h3>\n\n\n\n

Het\nlogistieke- en mobiliteitsoptimum zal ergens tussen beide hierboven beschreven\nextreme scenario\u2019s liggen. Daarom werkten we een aantal scenario\u2019s tussen de volledig\ncentrale en decentrale opties verder uit: <\/p>\n\n\n\n

1) een provinciale verdeling met \u00e9\u00e9n inentingscentrum voor elk van de 11 provincies
2) een arrondissementele verdeling, met \u00e9\u00e9n inentingscentrum voor elk van de 43 arrondissementen
3) een verdeling per eerstelijns huisartsenwachtpost (73 huisartsenwachtposten zijn hierin meegenomen)
4) een verdeling op postcodeniveau met \u00e9\u00e9n inentingscentrum voor elk van de 1169 postcodes <\/p>\n\n\n\n

Een combinatie van deze scenario\u2019s is natuurlijk ook een mogelijkheid. De omvang van het vaccinatiecentrum hangt ook af van het aantal in te enten inwoners. De berekeningen hieronder geven gemiddeldes weer.<\/p>\n\n\n\n

Kosten in de verschillende distributiescenario\u2019s <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

De grafiek hieronder toont hoe de kosten van de last mile<\/em> en mobiliteit zich verhouden in de verschillende distributiescenario\u2019s. We houden rekening met de assumpties dat het medische personeel acht uur per dag werkt en dat de leveringen actief gekoeld gebeuren met vaste routes voor het vervoer van zowel passieve als niet gekoelde vaccinboxen. Verder is ook de assumptie genomen dat een vaccinator per uur ongeveer 20 pati\u00ebnten kan inenten, omdat er voldoende administratieve ondersteuning zal worden geboden. Daarnaast is er vanuit gegaan dat een huisarts, door een lagere graad van administratieve ondersteuning, maar<\/em> 10 vaccins per uur zal kunnen zetten. Ook is voor het mobiliteitsvraagstuk opgenomen dat de verplaatsing van een pati\u00ebnt ongeveer 0,35 EUR per km kost en dat er geen tijdswaarde voor de pati\u00ebnt meegerekend wordt. <\/p>\n\n\n\n