1955-2019
Jonkheer Joseph Marcel Ramet, genaamd José, werd geboren te Antwerpen op 5 februari 1955. Hij bracht zijn jeugd door in dezelfde stad en volgde er ook het middelbaar onderwijs aan een Joodse school. Hij was sedert 2005 verbonden aan het Universitair Ziekenhuis Antwerpen als diensthoofd pediatrie en aan de Universiteit Antwerpen, waar hij gewoon hoogleraar werd.
Studies
Ramet studeerde geneeskunde aan de Vrije Universiteit Brussel, waar hij zich later specialiseerde in kindergeneeskunde. Daarnaast behaalde hij er in 1991 het doctoraat in de medische wetenschappen met het proefschrift Physiology and pathophysiology of the vagal reactivity in childhood.
Academische loopbaan
Zijn academische loopbaan begon aan het AZ-VUB, thans het UZ Brussel, waar hij gasthoogleraar werd en al in 1983 als kinderintensivist de afdeling intensieve kinderzorg oprichtte, een van de eerste kinderintensieve diensten van België.
José Ramet werd dan in 2005 benoemd als hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen en tevens diensthoofd van de dienst kindergeneeskunde in het UZA. Hier kwam hij ten volle als academicus en diensthoofd tot zijn ontplooiing. José werd er waarlijk ‘onze’ professor. Altijd chic gekleed, met das, gladgeschoren, vriendelijk en met gezag. Een goede lesgever ook. Wandelend door het auditorium, met een charmant accent, bracht hij studenten kennis bij, geïllustreerd met boeiende verhalen uit zijn praktijk. Vanuit zijn ervaring in de European Academy of Paediatrics heeft hij zijn stempel gedrukt op de opleiding van jonge artsen. Met de ‘grand rounds’ gaf hij een nieuw elan aan de postgraduaten.
Hij was zich tevens bewust van het belang van wetenschappelijk onderzoek en speelde daarbij een stimulerende rol. Hij was promotor van het doctoraat van verschillende stafleden van de dienst in Antwerpen.
Hij was ook de man die de Antwerpse dienst Kindergeneeskunde nationaal en internationaal op de kaart zette. Ramet was lid van 23 nationale en internationale verenigingen, waarin hij vaak een actieve rol speelde en verantwoordelijkheid opnam. Hij heeft een goed gestoffeerde lijst internationale publicaties in A1-tijdschriften, en gaf lezingen in ontelbare nationale en internationale bijeenkomsten. Hij was zelf organisator van verschillende nationale en internationale conferenties.
Wij kennen José ook als manager. Een snel begrip van problemen, focus op de essentie, grondige dossierkennis, altijd minstens een plan B, taai in discussies, een beetje achterdocht en zich nooit helemaal blootgeven. Plannen werden vaak met vulpen en zwarte inkt op geel papier geschetst. Zijn streven was de ontwikkeling van zijn dienst.
Wetenschappelijke erkenningen en verdiensten
José Ramet lag ook aan de basis van een aantal vernieuwende initiatieven zoals de Belgian Resuscitation Council en de Belgian Pediatric Clinical Research Network. Als geen andere verstond hij de kunst om contacten te leggen en te onderhouden. Hij was een man die mensen kon samenbrengen. In 2006 werd hij gehuldigd als Honorary Fellow of the Royal College of Paediatrics and Child Health. In 2010 ontving hij de Angel Ballabriga price for achievements in paediatrics. In de wereld van de kindergeneeskunde kende iedereen José Ramet en zijn dienst. Hij speelde als secretaris-generaal van de European Academy of Paediatrics een vooraanstaande rol in de vereniging en in zijn vakdomein.
Hij was ook secretaris-generaal (1989-2004) en later voorzitter (2007-2011) van de Belgische Vereniging voor Pediatrie, en voorzitter (2002-2005) van de European Society of Pediatric and Neonatal Intensive Care.
Ramet was ook visionair. Lang voordat de overheid een ‘tertiair zorgprogramma’ ter sprake bracht, zag hij de noodzaak in van het verlenen van zorg door multidisciplinaire en interdisciplinaire teams aan kinderen met gespecialiseerde, complexe of zeldzame aandoeningen. Hij zag ook in dat zorgverleners in deze teams beter functioneren wanneer zij ruimtelijk in elkaars nabijheid kunnen werken. Daarnaast stond voor hem centraal dat kind en familie niet gescheiden kunnen worden tijdens hospitalisatie. Het heeft hem wellicht veel inspanning gevraagd om de directie en collega’s van het ziekenhuis te overtuigen, maar beide doelstellingen werden uiteindelijk gerealiseerd met de bouw van het Koningin Mathilde Moeder- en kindcentrum. Koningin Mathilde is hem trouwens persoonlijk komen feliciteren bij de opening.
Familieman en persoon
Voor José speelden familie en gezin een grote rol. Hij toonde en behield een grote bewondering, liefde en respect voor zijn vrouw Françoise. Hij werd gekenmerkt door de schittering in zijn ogen wanneer hij over zijn zonen sprak of over zijn zussen, door de blijdschap en trots wanneer zijn ouders op bezoek kwamen. Vanuit zijn bureaustoel stond de foto van zijn echtgenote en kinderen centraal in zijn blikveld. Aan de muur de foto van het verre New-York waar zijn jongste zoon verblijft, maar ook een kunstwerk van zijn schoonzus. De prestaties van zijn kinderen vervulden hem met trots. Hij was ook bezorgd over het wel en wee van zijn medewerkers en discreet attentievol wanneer zij zorgen hadden. Hij had ook een onvoorwaardelijk vertrouwen in zijn loyale medewerkster Ingrid Maerevoet, die hem heel zijn loopbaan volgde.
Wij kunnen professor Ramet omschrijven met een aantal woorden: uitstraling, inspiratie, vernieuwing, inzicht, doorzetting, menselijkheid. Wij moeten daar een woord aan toevoegen: moed en waardigheid. Immers, de ziekte die zijn fysieke mogelijkheden aftakelde, was voor hem en zijn familie, professioneel en persoonlijk, een zware beproeving, die hij echter met grote moed en waardigheid doorstond. José Ramet ging in 2016 vervroegd op emeritaat en overleed op 7 maart 2019 te St Genesius Rode.
prof. dr. Mark Wojciechowski, FGGW, UAntwerpen, m.m.v. Anne Malfroot, Stijn Verhulst en Samy Cadranel
18 april 2026