1945-2020
Personalia
Em. prof. dr. ir. Etienne Vansant werd geboren op 20 April 1945 in Olen. Hij ging na een succesvolle carrière op emeritaat in 2007, en overleed op 9 juli 2020 in het AZ Sint-Jozefziekenhuis in Malle.
Studiejaren
Zijn middelbare studies heeft hij doorlopen aan het St.-Victor-Instituut in Alsemberg (Beersel, Vlaams Brabant) en hij studeerde daar af in 1963. Vervolgens studeerde hij voor Ingenieur voor de Scheikunde en Landbouwindustrieën aan de Katholieke Universiteit Leuven, en behaalde zijn ingenieursdiploma in 1968. Daaropvolgend startte hij een doctoraat aan de KU Leuven in het Laboratorium voor Oppervlaktescheikunde, onder het promotorschap van prof. J. Uytterhoeven. Drie jaar later, in 1971, behaalde hij de graad van doctor met zijn proefschrift getiteld Ion exchange phenomena of organic cations on montmorillonite and synthetic faujasites.
Etienne huwde met Monique Van Borm en het koppel kreeg 4 kinderen.
Onderwijs
In 1972 verbleef Etienne als postdoctoraal onderzoeker van de American National Science Foundation aan het departement Chemie aan de Texas A&M University in de onderzoeksgroep van prof. J. Lunsford. Hij deed er onderzoek naar heterogene katalyse met zeolieten en legde zich vooral toe op de oppervlaktechemie van deze materialen door o.a. gedetailleerde Electron Paramagnetische Resonantie (EPR) studies uit te voeren.
Zijn diploma van Geaggregeerde Hoger Onderwijs’ behaalde hij in 1974 aan de Universiteit Antwerpen met het proefschrift Transition metal ion complexes in zeolites.
In 1973 begon Etienne Vansant zijn loopbaan aan de UIA. Hij richtte de onderzoeksgroep Laboratorium Adsorptie en Katalyse op binnen het departement Chemie. In 1984 werd hij gewoon hoogleraar in het departement Chemie, faculteit Wetenschappen, alsook in de faculteit Toegepaste economische wetenschappen.
In de loop van de jaren heeft hij een brede waaier aan cursussen gedoceerd aan deze universiteit, vooral in de opleiding Chemie. Daarnaast was hij betrokken bij het onderwijs in de studierichtingen Bio-ingenieurswetenschappen, TEW, Handelsingenieur alsook bij de opleidingen aan het toenmalige Instituut voor Milieukunde (IMK – nu het Instituut voor Milieu en Duurzame Ontwikkeling (IMDO)). Zo doceerde hij de vakken Algemene chemie, Anorganische materiaalkunde, Complexchemie, Katalyse, en Veiligheidskunde.
Onderzoek
Naast onderwijs, was Etienne Vansant ook zeer actief op het gebied van het onderzoek en bouwde hij een grote anorganische onderzoeksgroep uit binnen de chemie. Zijn voornaamste onderzoeksactiviteiten omvatten:
(i) de ontwikkeling van nieuwe anorganische poreuze materialen;
(ii) de chemische modificatie van oppervlakken van poreuze materialen met als doel een gecontroleerde poriegrootte en een controle over de oppervlakte-eigenschappen;
(iii) de optimalisering van scheidings- en zuiveringstechnieken gebaseerd op adsorptieprocessen en chemische reacties voor industriële en ecologische doeleinden.
Gedurende zijn loopbaan publiceerde Etienne Vansant meer dan 400 artikels in vooraanstaande internationale peer-reviewed tijdschriften. Tevens is hij auteur, co-auteur en editor van verscheidene internationale boeken. Een van de sterktes van Etienne was zijn neus voor valorisatie-gericht onderzoek, en dit leidde tot talrijke patenten en samenwerkingen met bedrijven. 1983 was het jaar van de DIRV, de Derde Industriële Revolutie in Vlaanderen, met de eerste editie van Flanders Technology. Met vol enthousiasme vertegenwoordigde Etienne de UIA en werd zijn labo gepromoot bij de bedrijfswereld. Aan de hand van educatieve modellen en posters werd er bijvoorbeeld voorgesteld hoe 50 liter gas kan worden samengeperst in een kleine fles maar ook in een hoopje poreus poeder. In 1985 werd aan de UIA het Institute for Materials Science opgericht en Etienne Vansant was met zijn labo een van de hoekstenen.
Etienne was betrokken bij tal van nationale en internationale onderzoeksprojecten, in nauwe samenwerking met bedrijven en/of universiteiten en onderzoeksinstellingen. Hij participeerde in het Europese Network of Excellence EU-KP6 ‘Inside-Pores’ over nanomaterialen (2004-2009) en werd er verkozen tot voorzitter van de bestuursraad. In 2009 werd Etienne CEO van het European Nanoporous Materials Institute of Excellence’ (ENMIX).
Zijn indrukwekkende onderzoekscarrière ligt aan de basis van diverse nationale en internationale onderscheidingen o.a.:
De Internationale Ǻckerman Award (1996), die het innoverend onderzoek in de industriële technologie bevordert, ingericht door Atlas Copco. Hij verdiende deze onderscheiding voor zijn werk The Characterization and Chemical Modification of the Silica Surface.
Een ere-doctoraat aan de Alexandru Ioan Cuza University in Iaşi, Roemenië (2005).
Persoonlijk had ik altijd een zeer goede band met Etienne. Ik trad toe tot zijn onderzoeksgroep in 1993 voor mijn masterthesis en ben gebleven voor een doctoraat en twee termijnen als postdoctoraal onderzoeker (FWO), gevolgd door mijn aanstelling als beginnend docent binnen het departement chemie. Ik ben Etienne bijzonder dankbaar voor de jarenlange prettige samenwerking.
Maatschappelijke dienstverlening
Etienne Vansant heeft een aantal belangrijke externe functies bekleed gedurende zijn carrière als:
Voorzitter van het Instituut voor Milieukunde (IMK);
Voorzitter van het Strategisch Onderzoekscomité van de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO), Mol;
Voorzitter van het Departementeel Adviescomité inzake Nucleair Afval en Ontmanteling, en lid van het Wetenschappelijk Adviescomité bij het Centrum voor Kernenergie (SCK), in Mol;
Lid van het Wetenschappelijk Comité van het Belgisch Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC);
Lid van het Wetenschappelijk Comité inzake Straling en Radiochemie (Fonds de la Recherche Scientifique FNRS-België)
prof. dr. Pegie Cool, FWET, UAntwerpen
9 september 2025