{"id":3191,"date":"2024-09-04T12:17:32","date_gmt":"2024-09-04T10:17:32","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.uantwerpen.be\/bladspiegel\/?p=3191"},"modified":"2024-12-02T12:30:40","modified_gmt":"2024-12-02T11:30:40","slug":"meekijken-over-de-schouder-van-stephen-king","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.uantwerpen.be\/bladspiegel\/meekijken-over-de-schouder-van-stephen-king\/","title":{"rendered":"Meekijken over de schouder van Stephen King"},"content":{"rendered":"\n
\n
Short English version<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Hoe cre\u00ebert en verhoogt een romanschrijver de spanning? Hoe wordt de spanning over meerdere kladversies en drukproeven geoptimaliseerd, en wat is de rol hierin van redacteuren en proeflezers? Voor zijn doctoraatsonderzoek bestudeerde Vincent Neyt (ACDC<\/a>) de kladversies van IT<\/em> (1986), een roman van een van de meesters van het spannende boek. <\/strong> (Tekst: Vincent Neyt<\/em>; illustratie: Matty Jorissen)<\/em><\/p>\n\n\n\n

In februari 2019 stuurde Vincent Neyt een brief aan Stephen King. Kon hij voor zijn doctoraat toegang krijgen tot de kladversies van IT<\/em>? Een paar maanden later e-mailde de schrijver dat Vincent welkom was in zijn archief in Bangor, Maine. Vincent bracht er twee zomerweken door, waarna hij scans mee naar huis kreeg van al het materiaal dat met IT <\/em>te maken had.<\/p>\n\n\n\n

Zo leerde Vincent dat Stephen King drie kladversies schreef van IT<\/em>: de eerste op een elektronische typemachine en de tweede en derde op een personal computer. Naar zijn uitgever stuurde de auteur daarna twee afdrukken van de derde kladversie, samen met zijn diskettes. Het meeste redactionele werk vond plaats op een van de afdrukken en ging vervolgens verder op de drukproef.<\/p>\n\n\n\n

Vincent beschreef in zijn onderzoek de herwerkingen en welk effect die sorteerden op de spanning van de scene. Hij gebruikte daarvoor technieken uit de genetische kritiek, de studie van hoe literaire teksten tot stand komen. Die combineerde hij met een narratologische analyse. Hij richtte zich daarbij op verteltempo, karakterisering en vertelstandpunt (focalisatie).<\/p>\n\n\n\n

De lezer in de greep houden<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Stephen Kings herwerkingen van de spannende scenes versterkten telkens de band tussen de lezer en het personage dat in gevaar is. De schrijver deed dat door het verteltempo van de hoofdstukken te verlagen. Hij schonk bijvoorbeeld meer aandacht aan de zintuiglijke ervaringen, de karaktereigenschappen en de gedachten en emoties van de focaliserende personages. Dergelijke elementen toevoegen (vaak maar een paar woorden hier of daar) vertraagt het verloop van de spannende scene zonder dat het verhaal sloom aanvoelt. Het draagt integendeel bij aan de emotionele betrokkenheid van de lezer bij het personage, wat een gunstig effect heeft op de interesse vast te houden tot het einde van de roman.<\/p>\n\n\n\n

Bijvoorbeeld, wanneer de elfjarige Eddie Kaspbrak voor een oud en eng huis staat, schrijft King in de eerste kladversie: “The house, brooding and silent, drew closer”. Hij herwerkte dit in zijn volgende kladversie tot: “It did not seem as if Eddie\u2019s feet were moving; instead the house itself, brooding and silent, seemed to draw closer to where he stood”. In de eerste versie bevat deze zin de verontrustende beschrijving van een onnatuurlijke gebeurtenis (een huis dat dichterbij komt), en in de herziene, veel langere versie wordt dezelfde gebeurtenis gepresenteerd via het bewustzijn van een angstige jongen.<\/p>\n\n\n\n

In tegenstelling tot wat je zou verwachten, wilde Stephen King met de herwerkingen niet inspelen op de angst van zijn lezers voor het monster, maar op hun bezorgdheid voor de mensen die in gevaar verkeren. King verklaarde dat zo in een interview in 1980: \u201cYou don\u2019t get scared of monsters, you get scared for people\u201d. Hoewel hij kon rekenen op zijn redacteur Chuck Verrill, speelde zijn advies zo goed als geen rol in het optimaliseren van de spannende sc\u00e8nes in IT<\/em>. Opnieuw een bevestiging van Kings status als een ‘master of suspense’.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Meer weten?<\/h3>\n\n\n\n